تبلیغات
وبلاگ رسمی علوم آزمایشگاهی 90 ( واحد مرند ) - آزمایش قند خون

نمونه مورد نیازچیست؟   نمونه خون وریدی  كه معمولا از دست گرفته می شود.   آیا قبل ازنمونه گیری احتیاج به آمادگی خاصی است؟   اگر هدف از انجام آزمایش ،غربالگری است توصیه می شود كه فرد ناشتا بوده و تا 8 ساعت قبل از آزمایش قندخون چیزی نخورده و نیاشامیده باشد.برای افراد مبتلا به دیابت معمولاًسطح قند خون درهر دو حالت ناشتا و بعد از غذا كنترل می گردد. برای آزمایش تحمل گلوكز، نمونه اول به صورت  ناشتا و نمونه دوم پس از نوشیدن مقدار مشخصی محلول گلوكز، در زمان معین گرفته می شود.

بقیه در ادامه مطلب

      نتایج آزمایش چه چیزی را مشخص می كند؟   سطح بالای قند خون بر بیماری دیابت دلالت دارد اما سایر بیماریها و شرایط خاص می توانند سبب بالا رفتن سطح قند خون شوند.   اطلاعات زیر خلاصه ای از مفهوم نتیجه آزمایش می باشد. این نتایج براساس توصیه های عملی و بالینی انجمن دیابت آمریكا می باشد.     قند خون ناشتا:     از 70تا 99 mg/dl : سطح قند خون نرمال   از 100 تا 125 mg/dl : سطح قند خون پیش دیابتی    126 mg/dl و بالاتر ، در بیش از یك نوبت آزمایش ، دلالت بر دیابت دارد.   تست تحمل خوراكی گلوكز OGTT: مقادیر ارائه شده در مورد افراد غیر حامله می باشد. نمونه خون 2 ساعت پس از خوردن gr75 گلوكز خوراكی مورد آزمایش قرار می گیرد. قندخون كمتر از mg/dl140  نشان دهنده تست نرمال است. قندخون به میزان mg/dl 200-140 نشان دهنده تست تحمل گلوكز مختل (وضعیت پیش دیابت) می باشد. قندخون بیش از mg/dl 200 در بیش از یك بار آزمایش نشان دهنده دیابت است. بررسی دیابت حاملگی (GCT)   یك ساعت پس از مصرف 50 گرم گلوكز خوراكی نمونه خون از رگ گرفته می شود.   سطح قند خون كمتر از mg/dl 140 نشان دهنده سطح نرمال قند خون است.   *)بعضی منابع مقدار  mg/dl 130 را در این حالت نرمال می دانند.(   سطح قند خون mg/dl 140 و بالاتراز آن ، احتیاج به تست تحمل گلوكز (OGTT) دارد.   (تشخیص دیابت حاملگی (OGTT)(تست تحمل گلوكز در حاملگی:   نمونه خون بعد از نوشیدن gr100 گلوكز خوراكی گرفته می شود.   مقدار قندخون درحالت ناشتا (قبل از خوردن گلوكز) كمتر از95 میلی گرم در دسی لیتر  می باشد.   مقدار قندخون یك ساعت پس ازخوردن گلوكز،كمتر از 180 میلی گرم در دسی لیتر  می باشد.   مقدار قندخون دو ساعت بعد ازخوردن گلوكز،كمتر از 155 میلی گرم در دسی لیتر  می باشد.   مقدار قندخون سه ساعت بعد از خوردن گلوكز، 140 میلی گرم در دسی لیتر  می باشد.   تشخیص:   چنانچه دو مورد یا بیشتر از موارد بالا غیر طبیعی باشند نشان دهنده دیابت حاملگی است.         قندها و رژیم غذایی:   به خوبی می دانیم قندها یا كربوهیدراتها ، كه در بیشتر غذاها یافت می شوند،نه كاملاً خوبند و نه كاملاً بد. برخی از آنها برای سلامتی مفیدند.اما  بعضی دیگر در مقادیر زیاد منجر به افزایش خطر بیماری دیابت و عارضه گرفتگی رگهای اصلی قلب می شوند. در واقع كربوهیدراتهای جذب شده از نان سفید،برنج سفید،شیرینی و سایر غذاهای فراوری شده ، نقش مهمی در افزایش وزن ایفا می كنند.غلات سبوس دار،میوه ها،سبزیجات و دیگر منابع سالم كربوهیدراتها،در صورت مصرف مناسب،تاثیرات مفیدی بر بدن انسان دارند. كربوهیدراتها در طیف گسترده ای از مواد غذایی مانند: نان ، بنشن ، شیر، ذرت ، سیب زمینی ، كلوچه ها ، اسپاگتی ، نوشابه های غیر الكلی و ذرت یافت می شوند. همچنین آنها را در اشكال متفاوتی نیز می توان دید.متداولترین و فراوانترین آنها قندها،فیبرهاو نشاسته ها هستند.     در گذشته كربوهیدراتها در دو گروه اصلی طبقه بندی می شدند:   -1كربوهیدراتهای ساده مثل قند میوه(فروكتوز) ،قند حاصل از ذرت یا انگور(دكستروز یا گلوكز) و قند معمولی (ساكارز(  -2كربوهیدراتهای مركب كه از تركیب 2 یا 3 قند ساده بدست می آیند.كربوهیدراتهای تركیبی به عنوان سالم ترین مواد غذایی تصور می شدند.در حالیكه سابقاً كربوهیدراتهای ساده ، چندان مطلوب تلقی نمی شدند.   اما امروزه می دانیم كه داستان به این سادگی ها نیست.عملكرد دستگاه گوارش بر روی تمام كربوهیدراتها كم و بیش مشابه است.یعنی در ابتدا آنها را به مولكولهای قند ساده تبدیل می كند.این ذرات به آسانی در جریان خون جابجا می شوند.علاوه بر این سیستم مذكور قادر به تبدیل اكثر كر بوهیدراتهای قابل جذب به گلوكز (معروف به قند خون) می باشد، زیرا سلولها برای بقا از این ماده به عنوان منبع انرژی استفاده می كنند.   كربوهیدراتها و شاخص گلیسمیك:   طبقه بندی كربوهیدراتها به صورت ساده و مركب،در واقع یك طبقه بندی شیمیایی است.اما در باب اتفاقهایی كه برای كربوهیدراتها در داخل بدن می افتد،این تقسیم بندی مفید نیست.مثلاً نشاسته موجود در نان سفید و یا سیب زمینی سرخ كرده به عنوان یك كربوهیدرات مركب به شمار می آید.با این همه بدن به سرعت این نشاسته را به گلوكز خالص تبدیل می كند.   فروكتوز(قند میوه) یك كربوهیدرات ساده است اما تأثیر بسیار كمی بر قند خون دارد.یك شاخص جدید با نام شاخص گلیسمیك ،ابداع شده كه براین اساس است كه قندها با چه سرعت و شدتی گلوكز خون را افزایش می باشد.غذاهای با شاخص گلیسمیك بالا مانند نان سفید،منجر به افزایش سریع قند خون می شوند و غذاهای با شاخص گلیسمیك پایین مانند جوی دو سر كه به تدریج جذب می شوند، باعث تغییرات جزئی در قند خون می شوند.   فاكتورهایی كه برروی شاخص گلیسمیك تاثیر می گذارند عبارتند از: -1 فراوری(نحوه آماده سازی): غلات خرد و تصفیه شده در مقایسه با غلات دست نخورده ، از شاخص گلیسمیك بالاتری برخوردارند. -2نوع نشاسته:نشاسته به اشكال مختلف دیده می شود.برخی از آنها در مقایسه با سایرین ، به راحتی به مولكولهای قند تبدیل می شوند.به عنوان مثال نشاسته موجود در سیب زمینی به راحتی جذب و وارد جریان خون می شود.   -3محتوای فیبری:قند موجود در فیبرها به خوبی در بدن شكسته نمی شود.هر چه محتوای فیبری غذا بیشتر باشد،قند آن ، غیر قابل هضم تر است ، در نتیجه سطح گلوكز خون را كمتر بالا می برد.   -4رسیده بودن : سبزیجات و میوه های رسیده در مقایسه با میوه های كال قند خون را بالاتر می برند،لذا شاخص گلیسمیك بالاتری دارند. 5-محتوای اسیدی و چربی: هرچه محتوای چربی یا اسیدی غذا بیشتر باشد،جذب گلوكز آن در خون كمتر صورت می گیرد. -6شكل فیزیكی:هرچه غلات ریزترو خرد شده تر باشند،سریعتر جذب می شوند و شاخص گلیسمیك بالاتری دارند. غذاهای دارای شاخص گلیسمیك بالا كه سبب افزایش سریع قند خون می شوند،احتمال بروز دیابت ،بیماریهای قلبی و اضافه وزن رابیشتر می كنند.غذاهای دارای شاخص گلسمیك پایین،امكان كنترل دیابت نوع دوم و كاهش وزن را بهتر فراهم می كنند.البته در برخی از محققین با این تأثیرات اندكس گلیسمیك بر وزن یا سلامتی چندان موافق نیستند.ولی به هر حال همگی در این مطلب كه غذاهای با شاخص گلیسمیك پایین مثل میوه ها و سبزیجات و غلات سبوس نگرفته برای سلامتی بدن مفیدند،توافق نظر دارند.   یكی از مهمترین فاكتورهای  تعیین كننده شاخص گلیسمیك مواد غذایی،نحوه فرآوری غذاهاست.آسیاب و خرد كردن،پوسته خارجی سرشار از فیبرو همین طور بخشهایی از مواد ویتامینی و معدنی  را از بین می برد و بیشتر نشاسته بر جای می گذارد. نكته ای را كه ازروی شاخص گلیسمیك نمی توان تفسیر كرد این است كه هر غذا چقدر كربوهیدرات قابل هضم به بدن می دهد.به عنوان مثال هندوانه نمونه ای از مواد غذایی با شاخص گلیسمیك بالامی باشد.ولی یك قاچ از هندوانه به اندازه ای كه معمولاً خورده می شود كربوهیدرات زیادی ندارد. به همین دلیل محققان علاوه بر شاخص گلیسمیك ،فاكتور میزان قند هر ماده را هم محاسبه می كنند و از این دو ، شاخص جدیدی به نام بار گلیسمیك بدست می آورند. بار گلیسمیك یك ماده غذایی با ضرب كردن شاخص گلیسمیك در میزان محتوای كربوهیدراتهای موجود در آن بدست می آید.   نمی توان تنها با استفاده از شاخص گلیسمیك  به انتخاب نوع غذا پرداخت ، اما می توان از آن به عنوان یك راهنمای كلی استفاده كرد.بهتر است جای غلات فرآوری شده، قند و شكر و امثال آن ها را با غلات سبوس دار عوض كرده و از سیب زمینی تنها گاهی اوقات استفاده نمود، چون شاخص گلیسمیك بالائی دارد.   استفاده از كر بوهیدراتهای مطلوب:   برای سلامتی بهتر است ، نان و برنج فرآوری نشده ، سبوس دار و دانه هایی مثل جوی دو سر سبوس دار و بلغور استفاده كرد.   قندهای افزودنی چیست؟   قندهای افزودنی قندها و شربت هایی هستندكه به غذاها و یا نوشیدنی ها درحین تهیه ، اضافه می شود.   قندهای طبیعی مثل قند شیر(لاكتوز) یا قند میوه (فروكتوز) جزء گروه قندهای افزودنی محسوب نمی شوند. قندهای افزودنی (شیرین كننده های افزودنی) می توانند قندهای معمولی (مثل قند-شكر-عسل) یا شیرین كننده های صناعی باشند. معمولاً روزانه، غیر از كالری های لازم برای تامین نیازهای تغذیه ای،مقداری كالری اضافه دریافت می كنیم كه این كالری ها وقتی در حد مناسب باشند سبب افزایش وزن نمی شوند. توصیه انجمن قلب آمریكا این است كه حداكثر نیمی از این كالری های اضافه می تواند از این قندهای افزودنی تامین شود. برای اكثر زنان این میزان بیشتر از 100 كالری و برای مردان بیشتر از 150 كالری در  روز نمی باشد.(یا روزانه حدود 6 قاشق چایخوری برای زنان و 9 قاشق چایخوری برای مردان) نقش اصلی قندها در بدن تامین كالری است. برای دریافت مواد مغذی مورد نیاز از رژیمی استفاده كنید كه سرشار از میوه ،سبزیجات،غلات سبوس دار،گوشت بدون چربی،ماهی،گوشت طیور و محصولات لبنی كم چرب یا بدون چربی باشد. به طور معمول غذاهایی كه قند افزودنی زیادی دارند مواد مغذی مورد نیاز بدن را تامین نمی كنند و فقط كالری اضافه می كنند.
  چگالی انرژی چیست؟چگونه قندهای افزودنی آن را تحت تأثیر قرار می دهد؟   چگالی انرژی به میزان كالری (مقدار انرژی) در هر وعده غذایی اشاره دارد ، چون قندها كالری دارند(یك قاشق چایخوری شكر سفید حدوداً 16 كالری) هرچه قند غذا بیشتر باشد كالری یا انرژی آن بیشتر خواهد شد. چگالی مواد مغذی به مقدار ماده مغذی در هر وعده غذایی اشاره دارد. (بدن برای فعالیت سالم به مواد مغذی احتیاج دارد برای مثال كربوهیدراتها،پروتیئن ها،چربی ها،مواد معدنی و ویتامین ها) غذاهایی كه دارای مواد مغذی متنوع می باشند برای بدن شما مفید هستند. غذای ایده آل غذایی است كه چگالی انرژی(كالری)آن كم و چگالی مواد مغذی آن زیاد باشد.   غذاهایی كه فاقد مواد مغذی هستند اغلب به عنوان كالری محض خوانده می شود. چون قندهای افزودنی دارای  كالری بوده و مواد مغذی ندارند ، به عنوان مواد پر انرژی ولی ناچیز از نظر مواد مغذی محسوب می شوند. به منظور بهبود كلی كیفیت رژیم غذایی انجمن قلب آمریكا(AHA) به مردم پیشنهاد می كند كه مواد مغذی و كم كالری مصرف كنند.   چرا قندها به غذاها اضافه می شوند؟   غالباً قندها درطی فرایند تولید به غذاها اضافه می شوند تا سبب بهبود مزه بعضی غذاها شوند.   چه غذاها و چه نوشیدنی هایی به عنوان منابع اصلی قندهای افزودنی در رژیم غذایی محسوب می شوند؟   نوشیدنی های معمولی بدون الكل ،قند، آبنبات،كیك،كلوچه،چای،آبمیوه،دسرهای لبنی و محصولات شیر(بستنی،ماست شیرین،شیر شیرین) و سایر غلات.   آیا همه قندها مضر هستند؟   نه،اما قندها به غذا كالری اضافه می كنند و خالی از مواد مغذی هستند.   اضافه كردن مقدار كمی قند به پاره ای از مواد مغذی جهت بهبود مزه آنها بخصوص برای كودكان استفاده مطلوبی دارد.   اختلاف بین قندهای افزودنی و قند های طبیعی چیست؟   قندهای افزودنی شامل هر قند یا شیرین كننده پر انرژی است كه در فرایند تولید به غذا اضافه می شود.   قندهای طبیعی قندهایی هستند كه به طور طبیعی در غذاها وجود دارند مانند میوه ها (فروكتوز) شیر(لاكتوز).     چرا كالری مایع و كالری جامد با هم متفاوت هستند؟   دربعضی مطالعات اشاره می شودكه نوشیدن زیاد كالری مایع بیشتر از خوردن كالری جامد سبب اضافه وزن می شود. این نشان می دهد كه خوردن كالری مایع به اندازه مصرف كالری جامد دلپذیر نیست.لذا افراد برای جبران مقدار بیشتری كالری مایع می نوشند. در نتیجه، كاهش مصرف كالری مایع نسبت به كم كردن كالری جامد نقش موثرتری در پایین آوردن وزن دارد.   افراد باید كالری دریافتی روزانه خود را به دقت تحت كنترل داشته باشند و در عین حال با مصرف آب به جای كالری های مایع از كم آبی بدن جلوگیری كنند. 




طبقه بندی: آزمایشگاه فیزیولوژی،
برچسب ها: آزمایش قند خون، فیزیولوژی،

تاریخ : شنبه 31 فروردین 1392 | 11:40 ق.ظ | نویسنده : حسن امانپور | نظرات