تبلیغات
وبلاگ رسمی علوم آزمایشگاهی 90 ( واحد مرند ) - آزمایش هماتوکریت

آزمایش هماتوکریت با استفاده از نمونه ای از خون انجام می شود.تکنسین آزمایشگاه نمونه را در دستگاهی به نام سانتریفیوژ قرار می دهد که به سرعت لوله آزمایش حاوی خون  را می چرخاند.این حرکت باعث جدا سازی خون به سه بخش می شود:ماده مایع(پلاسما)،گلبول های قرمز خون و سلول های خونی دیگر.هنگامی که خون جداسازی شد،تکنسین می تواند مشخص کند که چه نسبتی از سلول ها  را گلبول های قرمز تشکیل می دهند.هماتوکریت حجم سلول های بسته بندی شده (PCV)نیز خوانده می شود. 

بقیه در ادامه مطلب 

عنوان آزمایش: Hct
هدف: تعیین درصد حجمی گلبول قرمز
تئوری آزمایش: 
اصطلاح هماتوکریت برای اندازه گیری غلظت خون یا به عبارت دیگر تعیین حجم گلبول های قرمز خون بکار میرود
آزمایش هماتوکریت به عنوان ساده ترین ودر اصل مهمترین آزمایش برای تشخیص کم خونی ها( آنمی ها) در پزشکی کار برد دارد.
تعریف علمی هماتوکریت خون HCT : 
مقدار درصد حجمی که گویچه های قرمزپس از سانتر یفیوژ کردن خون اشغال می کنند را هماتوکریت گویند. به عبارت دیگر هماتوکریت عبارت است از نسبت حجم گلبولهای قرمز فشرده شده به حجم خون تام که بر حسب در صد گزارش میشود.
نرمال هماتوکریت :
درمردان  ۴۹%-۴۰%
 درزنان   ۴۴%-۴۰%
* مقدار نرمال هماتوکریت با جنس و سن وارتفاع ازسطح دریا وغیره بستگی دارد

وسایل مورد نیاز:
۱. دستگاه سانتریفیوژمیکروهماتوکریت
۲. لوله های موئینه(کاپیلری) با حلقه قرمز
۳. خمیر مخصوص
۴. لانست
۵. پنبه
۶. الکل
۷. خط کش مخصوص
*دو نوع لوله موئینه وجود دارد:
الف- لوله های موئینه ساده که فاقد ماده ضد انعقاد ند مشخصه این لوله ها وجود حلقه آبی رنگ در بالای لوله  است,اینها برای نمونه هایی که باماده ضد انعقادی EDTA تهیه شده اند استفاده میشوند
ب- لوله های موئینه ضد انعقاد دار(هپارینه) داخل این لوله ها آغشته به ماده ضدانعقاد هپارین هستند. وجود حلقه قرمزرنگ در بالای لوله مشخصه آنهاست برای گرفتن خون از نوک انگشت یا پاشنه پا در نوزادان استفاده میشوند، ما اکنون از این نوع لوله استفاه می کنیم.

روش کار:
ابتدا نوک انگشت را توسط پنبه آغشته به الکل ضد عفونی میکنیم . بعد توسط یک ضربه لانست نوک انگشت را سوراخ کرده، خون جریان پیدا میکند قطره اول خون راحذف می کنیم. لوله موئینه را روی خون نوک انگشت گذاشته تا دو سوم لوله موئینه از خون پر شود. حالا طرف دیگر لوله را توسط انگشت نشانه می بندیم  تا خون از لوله خارج نشود نوک لوله موئینه را با چند بارفرو بردن در داخل خمیر مخصوص مسدود می کنیم. 
لوله موئینه را در دستگاه سانتریفیوژ طوری قرار می دهیم که نوک بسته شده لوله به طرف خارج روی واشر لاستیکی دستگاه وسر باز لوله بطرف داخل دستگاه قرار گیرد. صفحه محافظ دستگاه را می بندیم  دستگاه راروشن می کنیم  تایمردستگاه رابرای مدت پنج دقیقه کوک می کنیم .
وقتی دستگاه کاملا از حرکت ایستاد، لوله موئینه را از آن خارج می کنیم . حالاخون داخل لوله موئینه به سه قسمت تقسیم شده است: 
۱. گویچه های قرمز متراکم 
۲. یک لایه خیلی نازک سفید رنگ به نام بافی کت شامل گویچه های سفید وپلاکت ها
۳.پلاسمای خون
لوله موئینه را روی خط کش مخصوص قرار داده با حرکت لوله روی خط کش وضعیتی را به وجود می آوریم که فصل مشترک بین خمیر وخون روی عدد صفر  و آخرین سطح پلاسما روی عدد صد قرار گیرد حالا عددی که طول ستون گویچه های قرمز رانشان می دهد هماتوکریت شخص میباشد در تمام مراحل خواندن هماتوکریت باید از بالا با زاویه ۹۰درجه به صفحه نگاه کنیم.

نکات: 
۱. سرعت دستگاه دوازده هزار دور در دقیقه است.
۲. ممکن لوله موئینه داخل دستگاه سانتریفیوژ میکروهماتوکریت بشکند.
علت: 
۱. عدم تعادل: برای جلوگیری از شکستن لوله باید کار را با دو لوله آغاز کنیم.جهت حفظ تعادل باید دو لوله مقابل هم در دستگاه قرار داده شوند.
۲. علت دیگر شکستن لوله داخل دستگاه مربوط به افراد تازه کاراست. که فراموش میکنند درب محافظ دستگاه را ببندند و یا آنرا محکم کنند.



آزمایش هماتوکریت بخشی از شمارش کامل خونی(CBC)است.نسبت سلول های قرمز خونی به کل سلول های خونی می تواند به پزشک در تشخیص یا پیگیری پاسخ به درمان بیماری کمک کند.

هماتوکریت کمتر از حد نرمال می تواند نشانگر موارد زیر باشد:

  •  ذخیره ناکافی گلبول های قرمز سالم(آنمی)
  • میزان بالای گلبول های سفید خونی-که معمولا بخش کمی از خون را تشکیل می دهند-ناشی از یک بیماری طولانی مدت،عفونت،لوسمی،لنفوما،یا دیگر اختلالات مربوط به گلبول های سفید خونی
  • کمبود ویتامین یا مواد معدنی
  •  از دست دادن خون اخیر یا طولانی مدت

هماتوکریت بیشتر از حد نرمال می تواند نشانگر موارد زیر باشد:

  •  از دست دادن آب بدن(دهیدراسیون)
  •  اختلالی مانند  تکثیر بیش از حد گلبول های قرمز(پلی سیتمی)

پرستار یا دستیار پزشکی،ممکن است با نیشتر زدن به انگشت شما نمونه خونی را در یک لوله باریک جمع آوری کند و یا از طریق سرنگ از ورید بازو خون بگیرد.ممکن است در محل خونگیری کمی سوزش حس شود،اما پس از خون گیری فرد می تواد به کارهای روزمره خود بپردازد.

 

چگونه آماده شوید

هماتوکریت یک آزمایش خون ساده است.نیازی به ناشتایی یا آمادگی های دیگر پیش از آزمایش نیست.

 
 
جواب سوال یکی از دوستان:
هماتو کریت در زنان به علت عادت ماهانه,وجود هورمون های زنانه و وجود مهار کننده روی RBCها از مردان کمتر است
وجود حباب در لوله ی هماتوکریت موجب جواب منفی کاذب میگردد



طبقه بندی: آزمایشگاه فیزیولوژی،
برچسب ها: آزمایش هماتوکریت، فیزیولوژی، آز فیزیولوژی،

تاریخ : شنبه 31 فروردین 1392 | 09:49 ق.ظ | نویسنده : حسن امانپور | نظرات